Leiderschap ’Emoties zijn functioneel’
Goede manager laat gevoelens zien
Het is een populair en dankbaar onderzoeksonderwerp, het achterhalen van de essentie van goed leiderschap. Dat managers de afgelopen jaren massaal hun soft skills moesten inzetten en mensgerichtheid steeds belangrijker wordt, is algemeen bekend, maar er is meer: een goede manager laat zijn gevoelens zien. Want emoties zijn sociaal functioneel, zegt Frederic Damen in De leiding nemen: de rol van affect in leiderschapseffectiviteit.
Komende donderdag promoveert Damen hiermee aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Niet dat leidinggevenden te pas en te onpas hun emoties de vrije loop moeten laten, maar ‘subtiel emotioneel vertoon blijkt in sommige situaties een zeer effectief sturingsmiddel’, vindt Damen. ‘Heftige emoties hebben een sterke functie op de werkvloer, ook als ze van de leidinggevende komen. Managers uiten zich over het algemeen niet enorm, terwijl hun gevoel wel wat toevoegt. Als je werknemers niet merken hoe je als baas ergens over denkt, inspireert dat echt niet.’
Heus niet allen
En dan heeft Damen het heus niet alleen over de enthousiasmerende baas, die blij is met resultaten en zijn medewerkers dat ook laat merken. Het uiten van negatieve emoties leidt net zo goed tot betere resultaten. Damen: ‘Het gaat er vooral om of het gevoel dat de manager overbrengt actief of inactief is. Teleurstelling en droefheid zijn gevoelens die je als leidinggevende wel kunt communiceren, maar daar kan de werknemer vrij weinig mee.
Op boosheid reageren mensen wel – en vaak goed: door actie te ondernemen en de schouders eronder te zetten. Ook enthousiasme is actief en werkt dus. Tenzij je als manager vol enthousiasme slecht nieuws brengt, dan zullen de werknemers het weer niet snappen. De emotie van de leidinggevende stuurt namelijk beter als die overeenkomt met het gevoel van de medewerkers.’
Er zijn wel situaties te bedenken waarin direct emotioneel sturen minder succesvol is. Kijk naar de slopende fusieperikelen rond ABN Amro. ‘Een goede manager doet er daar verstandig aan eerst rust in de tent te krijgen. Als je medewerkers te opgefokt zijn, vind je toch geen gehoor. Je moet dan juist dat gevoel bij hen wegnemen, zorgen dat ze rustig negatief worden, dan kunnen ze daarna weer naar je luisteren en mag je boos worden.’
Bedrijfsadviseur en trainer
Zelf zal Damen binnenkort aan de slag gaan als bedrijfsadviseur en trainer bij Atos Consulting, waar hij zijn onderzoeksresultaten in de praktijk wil brengen. En graag op een andere manier dan tot nu toe gebeurt. ‘Er zijn zat trainingen over leidinggeven, maar die zijn mij vaak te zweverig: van dat yin en yang-gepraat over zen zijn met je medewerkers. Ik wil laten zien hoe je met je emoties de boel beter leidt.’
Les één wordt wat hem betreft dat emoties op het werk niet onderschat mogen worden. ‘Zolang je ze maar niet gaat acteren. Je moet dicht bij je eigen gevoel blijven. Als de manager denkt: shit, ik baal, dan moet hij dat tonen. Je moet als leidinggevende leren vertrouwen op je gut feeling. En dat dan ook laten zien.’
De Bewustzijnsfabriek is a registered trademark
Copyright De Bewustzijnsfabriek -Alle rechten voorbehouden- voorwaarden