De Bewustzijnsfabriek®

Het doel van Geweldloze Communicatie (GC) is de kwaliteit van je leven in eigen hand nemen door te leven in harmonie en met respect voor jezelf, anderen, de omgeving en derhalve met verschillen.

Aan het hand van het model van GC wordt dat heel praktisch toepasbaar. Het ‘model’ heeft vier elementen: waarneming, gevoel, behoefte en verzoek.
Elke waarneming stimuleert gevoel(ens). Gevoelens signaleren behoeften, die vervuld dan wel onvervuld zijn. En dat vraagt al dan niet om actie (verzoek).
De meeste van ons zijn gewend aan verwarring. Letterlijk. Een eenheid aan ervaring van de waarneming, de interpretatie daarvan, het gevoel en ons oordeel daarover en ideeën over de ‘oplossing’. De oplossing is soms de vervulling van de behoefte, en andere keren niet.

Door de waarneming te scheiden van de interpretatie, analyse, vergelijking, classificatie en dus oordeel, kunnen we ervaren welke gevoelens gestimuleerd worden door die waarneming. Dan kunnen we ook helderheid krijgen over de onderliggende behoefte. Dan weten we of er actie nodig is en welke actie, en kunnen we een verzoek doen.
Vallen we in de valkuil, van een quasi-gevoel (ik voel mij verlaten, i.p.v. ik ben bang omdat ik alleen ben); of van een strategie (ik heb behoefte aan een borrel, i.p.v. ik heb behoefte aan rust); of van een eis (ongeacht de wijze van vragen ‘moet’ er positief op gereageerd worden)
dan creëren we geweld.

Onder ‘geweld’ verstaan we angst, vanuit schuld en schaamte. Omdat die angst ruimte wegneemt (om te zijn wie je bent - behoefte aan authenticiteit en autonomie) schieten we in de verdediging. De aanval is de beste verdediging. En dus ‘slaan’ we terug, wat weer angst bij de ander oproept die op zijn beurt in de aanval gaat. (“Je luistert niet.” “Wel waar, maar je draaft zo door.”) Zo onstaat een spiraal van geweld.
Geweld dat we niet herkennen en daardoor in patronen kan verzanden.

Het geweld manifesteert zich op allerlei niveaus. Het ontstaat in ons denken.
Op basis van ras, huidskleur, religie, sekse, cultuur, tot zelfs kleding of haarstijl toe, denken wij dat die ander niet een volwaardig levend schepsel is en dus ‘aangepast’ moet worden. In de ergste vorm is dat eliminatie; andere vormen zijn opsluiting, uitsluiting en allerlei vormen van mentaal, fysiek en emotioneel geweld. Op mentaal niveau onthouden wij bijvoorbeeld onderwijs. Op emotioneel niveau onthouden wij warmte en aandacht. Op fysiek niveau voedsel en water. Op non-verbaal niveau uit zich dat bijvoorbeeld door negeren en op verbaal niveau door spotten en schelden.

Geweld naar onszelf (innerlijk geweld) en naar andere(n) ondermijnt zelfvertrouwen en zelfrespect. Beide nodig om in harmonie en met respect te kunnen leven.
Geweld en gebruik van geweld is iets waar wij allemaal aan ‘gewend’ zijn geraakt. Het is ‘gebruikelijk’. We horen nauwelijks de oordelen. We voelen ze wel, alleen gaan de meesten er aan voorbij omdat ze niet weten wat ze eraan kunnen doen.

We zeggen allemaal dingen als: “jij bent te laat” (i.p.v. jij bent later dan wij afgesproken hadden. De eerste zin kan gemakkelijk verstaan worden als oordeel en dus angst oproepen. De tweede is een waarneming.) “Wat ben ik toch een sufferd dat ik het weer vergeten ben”. (Na een oordeel behoort straf te komen en roept angst op. In plaats daarvan kan: ik baal omdat ik eraan had willen denken.) Wij zijn niet verbaasd als de reactie op “jij bent te laat” is “nou, jij was anders vorige ook veel te laat.” En het kan goed zijn dat we, uit ergernis over onszelf, ons stoten of struikelen.

Toepassen van GC vraagt om bewustzijn en wat moed. Bewustzijn van het eigen denken. De woordkeus en de gebruikelijke patronen van communicatie. Moed is nodig om de communicatie te veranderen en patronen te doorbreken. Het leerproces ingaan betekent meestal wat frustratie in de fase dat we bewust onbekwaam zijn. Het lijkt alsof we niet meer ‘normaal’ kunnen praten, we zoeken naar woorden en zijn onzeker of we wel voelen wat we voelen.
Na verloop van tijd verdwijnt dat en daarvoor in de plaats komt rust, helderheid en een ongekende kwaliteit van contact.

‘GC leven’ is een onomkeerbaar proces waarvan de effecten direct merkbaar zijn.
GC biedt de mogelijkheid om langdurige, conflictueuze relaties om te zetten in werkbare, respectvolle relaties; te leven met verschillen zonder geschillen; vanuit helderheid conflicten te voorkomen.

Home

Terug naar bibliotheek