“We communiceren zo slecht met elkaar, hier willen we echt iets aan doen”
Deze opmerking is dikwijls hoorbaar in gesprekken over samenwerken en veranderen.
Dat goede samenwerking een resultaat is van goede communicatie is wel duidelijk.
Goede intenties zijn mooi maar leiden niet direct goede communicatie. Hier is meer voor nodig!
De aanpak volgens de principes van De Dialoog kunnen een concrete verdieping geven en heel praktisch de communicatie tussen mensen -ter plekke- helpen verbeteren.
De Dialoog
(bron: Bohm, Factor & Garret)
Wat is het niet?
De Dialoog is geen discussie of debat, geen vorm van onderwijs, training of analyse en is geen directe “tool” voor het oplossen van problemen of conflicten (die bestaan ook niet). Dialoog houdt zich niet bezig met opzettelijke verandering van gedrag, noch met het trachten de deelnemers naar een vooropgezet doel te leiden. Dialoog lijkt op een aantal van bovengenoemde vormen van groepsactiviteit, maar is in feite iets geheel nieuws in westerse culturen.
Wat is het wel?
'Dia' betekent 'onderling', 'tussen'. Het begrip' logos' staat onder andere voor 'woord' en 'betekenis'.
Dialoog is niet alleen een middel, maar ook een doel. De Dialoog beoogt, ondanks het verschil in opvatting en overtuiging, te begrijpen en te accepteren en onderscheidt zich in deze van discussie. Diegenen die de dialoog aangaan streven ernaar gezamenlijk te ontdekken, te leren en te begrijpen. Kortom: Dialoog is leren ontvankelijk te zijn voor de ander.
Daarbij kenmerkt de dialoog zich door een aantal eigenschappen.
Oprechtheid, welwillendheid, nederigheid, nieuwsgierigheid, gelijkheid en vrijwilligheid.
Welwillendheid schept vertrouwen, wederzijds vertrouwen is essentieel. In dialogen waarin nederigheid heerst, onderzoeken de partijen gezamenlijk de grenzen van de aanwezige kennis en inzichten en gaat men op ontdekking in nog onontgonnen gebieden. Het ligt in de aard van een mens om nieuwsgierig te zijn en te zoeken naar de waarheid.
Aangezien het karakter van Dialoog onderzoekend is, blijven de betekenis en de methoden zich voortdurend ontwikkelen. Er kunnen geen vaste regels gesteld worden voor het houden van een Dialoog, omdat de essentie ervan 'leren' is. Het kan gezien worden als een onderdeel van een voortgaand proces van creativiteit gedeeld met gelijken.
Dialoog is een geweldig instrument om te leren begrijpen hoe het denken functioneert. Hierin dient het begrip 'denken' breder getrokken te worden dan enkel het rationele bewuste intellect, ook onze gevoelens, emoties, bedoelingen en verlangens vormen dit 'denken'.
Het probleem van het denken is namelijk dat de soort van aandacht die nodig is om onsamenhangendheid (tegenover een persoon of groep) op te merken, zelden beschikbaar lijkt wanneer die het meest nodig is.
Dialoog houdt zich ermee bezig ruimte te creëren voor dit soort aandacht. Dialoog kan laten zien hoe macht wordt aangetrokken en wordt afgestaan en hoe diep de over het algemeen onopgemerkte regels van ons cultuursysteem zijn doordrongen. Maar Dialoog houdt zich voornamelijk bezig met de vraag hoe de werking is van het denken om zulke verbanden te begrijpen ofwel het ontvouwen en blootleggen van diepere collectieve bedoelingen.
Teneinde de vermenging van verschillend gekleurde interpretaties van individuen of groepen - gevormd op basis van begrippen, herinneringen, reflexen, behoeften, angsten, verlangens, taal, gewoonten, geschiedenis, sekse en cultuur te ontrafelen, kunnen wij gebruik maken van de Dialoog. Dialoog kan namelijk als middel dienen het proces van denken te vertragen, zodat wij in staat zijn te observeren op het moment dat de gedachte werkelijk plaats vindt.
Dialoog houdt zich voornamelijk bezig met het ontrafelen van het denken - ontstaan door gekleurde interpretaties van individuen of groepen - gevormd op basis van begrippen, herinneringen, reflexen, behoeften, angsten, verlangens, taal. gewoonten, geschiedenis, sekse en cultuur en met begrijpen ofwel het ontvouwen en blootleggen van diepere collectieve bedoelingen.
Dialoog behelst een manier van onderzoek naar oorzaken van allerlei crises én observatie van al dan niet verborgen waarden en bedoelingen die ons gedrag kunnen beïnvloeden en van onopgemerkte verschillen in cultuur of geslacht die aanleiding kunnen zijn tot botsingen, zonder dat wij ons realiseren wat er aan de hand is. Aangezien het karakter van Dialoog onderzoekend is, blijven de betekenis en de methoden zich ontwikkelen. Er kunnen geen vaste regels gesteld worden voor het houden van een Dialoog, omdat de essentie ervan 'Ieren' is. Het kan gezien worden als een onderdeel van een voortgaand proces van creativiteit gedeeld met gelijken. Er komt een gedeeld bewustzijnsgehalte naar voren, waardoor een bepaald niveau van creativiteit en inzicht kan ontstaan.
Werkwijze
Les 1: Geef uw gesprekspartners juiste en volledige informatie, met inbegrip van uw eigen gevoelens aangaande de kwestie. Verdedig uw eigen standpunt. Verduidelijk op grond van welke argumenten en gegevens u tot uw conclusie komt.
Les 2: Nodig anderen uit tot vragen en commentaar. Spoor redeneerfouten bij anderen op. Informeer bij verschil van mening naar andermans argumentatie. Bevestig de competentie van anderen, ook al bent u het niet met ze eens.
Les 3: Beschouw beweringen van uzelf en anderen als te toetsen hypothesen. Verwoord het standpunt van anderen. Bedenk manieren om concurrerende visies te toetsen. Maak een objectieve afweging van argumenten. Verander van standpunt wanneer anderen overtuigende argumenten en gegevens aandragen.
Les 4: Illustreer, gevolgtrekkingen en toets ze publiekelijk. Onderbouw generalisaties met concrete voorbeelden. Erken zowel overeenkomsten als verschillen tussen ideeën.
Denk kritisch na over vooronderstellingen en de gevolgen daarvan. Pleit voor grotere inspanningen om de gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken.
Wie beweert al deze lessen allang te kennen, zou zich op een rustig moment eens moeten afvragen waarom daarvan in de praktijk zo weinig valt te merken.
We proberen de gesprekspartners dikwijls te manipuleren in plaats van kennis te delen. Ze stellen vragen op een manier die anderen ertoe moet brengen in te stemmen met hun standpunt. Ze brengen hun mening zo naar voren dat de kans op discussie wordt beperkt. En ze beoordelen stilzwijgend andermans standpunt en zoeken daar bepaalde redenen achter…..
Alleen als we ons op het werk oprecht en volledig durven uit te spreken ' kunnen we volgens van elkaar leren. Voor de toekomst van ieder team / bedrijf is het noodzakelijk dat alle collega's zonder maskers hun eigen waarheden delen.
'Ik kan alleen verhalen vertellen. Of die verhalen af dan niet waar zijn is niet het probleem. De vraag is alleen of hetgeen ik vertel mijn fabel, mijn waarheid is.'
(Carl Jung)
De Bewustzijnsfabriek is a registered trademark
Copyright De Bewustzijnsfabriek -Alle rechten voorbehouden- voorwaarden